Chuyện nhỏ hay là To

Vỉa hè tưởng nhỏ, nhưng việc giải quyết nó không bao giờ thành công, nếu chỉ tính lợi cho một phía. Bởi bất cứ chính sách đô thị nào cũng mang tính chất “nhị nguyên”, tức là dân có lợi mà chính quyền cũng có lợi. Làm sao để vỉa hè dành riêng cho người đi bộ, còn máy biến áp, máy nước, rãnh nước, quảng cáo và trăm thứ linh tinh khác để vào đâu?

Advertisements
Các trang báo ngập tràn các cụm từ: “Đòi lại vỉa hè”, “cuộc chiến vỉa hè”, “dẹp loạn vỉa hè”, “vỉa hè – đâu lại đóng đấy”… như thể vỉa hè vừa trải qua một cuộc tranh giành ác liệt giữa người dân và chính quyền. Nhưng không, vỉa hè vẫn bình yên, vẫn nguyên đó, có thay đổi chút nào đâu.
Vậy trước khi bàn chuyện vỉa hè, cần thống nhất về nhận thức, đó là vỉa hè của ai và có lợi cho ai? Rõ ràng không chỉ người dân có lợi mà cả chính quyền TP, cả TP đều có lợi. Vỉa hè có 2 chủ thể, chính quyền đô thị (gồm cả những người thay mặt họ) và những người sống trên vỉa hè, bằng vỉa hè (có ít nhất 2 đối tượng: Những nhà có vỉa hè và những người bán rong, buôn bán nhỏ trên vỉa hè, tóm lại là những người mưu sinh trên vỉa hè). Trong mọi cuộc lập lại trật tự vỉa hè, muốn thành công phải cân bằng được lợi ích của 2 nhóm này. Tất cả những việc như dẹp hàng rong, sắp xếp lại chỗ ôtô, xe máy đều sai lầm hoặc ít ra là mới chạm tới hình thức bên ngoài. Việc lập lại trật tự vỉa hè, có căn gốc sâu xa hơn nhiều. Lập luận như thế có xa quá chăng, nhưng không thống nhất được chuyện này, thì không thể giải quyết được chuyện vỉa hè. Đã sống trong xã hội thì phải chịu sự điều tiết của các luật lệ xã hội, khi đã tuân thủ đầy đủ luật lệ rồi thì sống thế nào là quyền dân, chính quyền không thể can thiệp.

“>

Những chuyện vừa qua chẳng qua là thay đổi cách quản lý để vỉa hè thông thoáng, tiện lợi hơn cho người đi bộ, giải quyết dứt điểm một việc trong nhiều việc, để TP tiến tới xanh, sạch, đẹp, văn minh. Chuyện này không thể chốc lát, phong trào. Nó là văn hóa, nên phải được cư xử theo cách ứng xử với văn hóa. Bởi nói cho cùng, vỉa hè là của chung, chỉ có thể giải quyết vấn đề từ ý thức ấy.
Hãy đi trên một đoạn phố cùng với khách du lịch châu Âu. Họ sẽ rất tò mò và hứng thú trước việc trên mặt phố có rất nhiều hàng hóa, gần như mua gì có nấy, khác hẳn với các TP ở nơi quê họ, chỉ có gạch đá, những cánh cửa đóng kín và người đi bộ. Đó là đặc trưng của văn hóa du lịch Hà Nội. Lịch sử lâu dài của TP này đã tạo một kiểu kinh tế xã hội dựa vào vỉa hè, bao gồm: Nhà kinh doanh mặt phố và những người sống bằng vỉa hè. Vỉa hè những con phố dài ngút mắt chỉ kinh doanh duy nhất có một mặt hàng như vải vóc, vật liệu xây dựng, điện tử, thuốc Bắc, đồ sành sứ, hoa giả, đồ gỗ… và lấy tên hàng hóa đó làm tên phố, chứng minh điều đó. Người ta muốn có văn hóa đó chẳng được, mình có rồi lại mang vứt nó đi. Văn hóa của vùng nhiệt đới khác với văn hóa của vùng băng tuyết, văn hóa châu Á khác với văn hóa châu Âu. Và sự hấp dẫn của Hà Nội và nhiều Thủ đô khác cũng từ đó. Cũng phải chăng vì thế mà các trung tâm thương mại trên nền chợ truyền thống sở dĩ thất bại, cũng từ ý nghĩ cho rằng người Hà Nội thích chợ truyền thống chủ yếu vì muốn nhanh.
Vỉa hè tưởng nhỏ, nhưng việc giải quyết nó không bao giờ thành công, nếu chỉ tính lợi cho một phía. Bởi bất cứ chính sách đô thị nào cũng mang tính chất “nhị nguyên”, tức là dân có lợi mà chính quyền cũng có lợi. Làm sao để vỉa hè dành riêng cho người đi bộ, còn máy biến áp, máy nước, rãnh nước, quảng cáo và trăm thứ linh tinh khác để vào đâu? Và Nhà nước chi phí thêm bao nhiêu phần trăm ngân sách để làm việc đó? TP ta đất chật người đông lại nở ra quá nhanh, cuộc lập lại trật tự vỉa hè lần này là một lối thoát cho nhiều vấn đề của Hà Nội bao năm rồi lúng túng, không có lối ra. Mong sao cuộc lập lại trật tự trên vỉa hè này đúng là một cuộc lập lại trật tự, không “đầu voi đuôi chuột”, không làm đảo lộn cuộc sống của ai, Nhà nước cũng được mà dân cũng đồng lòng.

Giải pháp giao thông vì cộng đông

Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải (Bộ GTVT) đang triển khai Đề án “Trợ giúp NKT giai đoạn 2012-2020 – ngành GTVT”, thực hiện Quyết định 1019/QĐ-TTg nhằm hỗ trợ quyền lợi của NKT

Hạ tầng giao thông dành cho NKT chưa đồng bộ
Được biết, Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải (Bộ GTVT) đang triển khai Đề án “Trợ giúp NKT giai đoạn 2012-2020 – ngành GTVT”, thực hiện Quyết định 1019/QĐ-TTg nhằm hỗ trợ quyền lợi của NKT. Kết quả khảo sát của nhóm thực hiện đề án cho thấy, một số địa phương bước đầu thực hiện cơ chế, chính sách hỗ trợ NKT tham gia giao thông, như miễn, giảm giá vé cho NKT khi tham gia vận tải hành khách công cộng; duy trì các tuyến vận tải công cộng sử dụng sàn thấp và cầu nâng phục vụ NKT…
Tuy nhiên, hoạt động đầu tư xây dựng hoặc cải tạo kết cấu hạ tầng giao thông và phương tiện để NKT dễ dàng tiếp cận được triển khai trong thực tế còn chưa đồng bộ. Các bến xe, điểm đầu, điểm cuối, điểm trung chuyển, điểm dừng, nhà chờ xe buýt, vỉa hè… chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật bảo đảm cho NKT sử dụng. Đội ngũ nhân viên bến xe và phục vụ trên xe buýt chưa được hướng dẫn các quy định, phương pháp hỗ trợ NKT.
Một số tuyến phố, khu vực dành cho NKT chưa đạt tiêu chuẩn như độ chênh lệch giữa hè và nền đường quá cao, vỉa hè bị hàng quán chiếm dụng. Đối với các xe buýt (trừ xe buýt nhanh BRT có cửa xe cao ngang bằng cửa nhà chờ), thời gian dừng xe ngắn, cửa xe hẹp và bậc cửa cao là nguyên nhân làm cho người đi xe lăn không thể sử dụng phương tiện này…
Trên kết quả khảo sát toàn bộ thực trạng, điều kiện hạ tầng giao thông đô thị tại 5 thành phố lớn: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2016-2017, đề án đã đưa ra các giải pháp hỗ trợ NKT tại các TP lớn và kiến nghị sửa đổi các tiêu chuẩn, quy chuẩn về vấn đề này cho các năm tiếp theo.
Giao thông tiếp cận hiểu thế nào cho đúng?
Giao thông tiếp cận (GTTC) là hệ thống giao thông văn minh, lịch sự, an toàn, thuận lợi và đáp ứng tối đa nhu cầu đi lại của tất cả thành viên trong xã hội, trong đó có NKT, đã và đang được áp dụng tại nhiều nước trên thế giới.
Ở Việt Nam, mặc dù đã được đề cập trong Luật Người khuyết tật, tuy nhiên GTTC vẫn là một khái niệm mới, được hiểu là một hệ thống giao thông công cộng thuận lợi, từng bước được hoàn thiện bảo đảm an toàn, tiện nghi không chỉ cho NKT, người cao tuổi, người có khó khăn khác trong hệ vận động của cơ thể mà còn phục vụ sự thuận tiện cho mọi người khi tham gia giao thông.
Việc loại bỏ các rào cản để NKT hòa nhập với cộng đồng đang được Đảng và Nhà nước quan tâm. Ngành GTVT đã có nhiều nỗ lực thúc đẩy thực hiện GTTC cho NKT, như tham mưu cho Chính phủ và trực tiếp ban hành khá đầy đủ, toàn diện chính sách hỗ trợ NKT tham giao giao thông.
Đến nay, Chính phủ đã ban hành 5 Nghị định, Thủ tướng Chính phủ ban hành 3 quyết định, Bộ GTVT ban hành 9 thông tư có liên quan đến cơ chế chính sách trợ giúp NKT ngành GTVT ở các lĩnh vực: Đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng không, đường biển. Đặc biệt, ngày 24/9/2012, Bộ GTVT đã ban hành Thông tư 39/2012-BGTVT hướng dẫn thực hiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kết cấu hạ tầng giao thông, công cụ hỗ trợ và chính sách ưu tiên người khuyết tật tham gia giao thông công cộng. Trong đó, cơ chế chính sách trợ giúp NKT tập trung ở 4 nội dung chính: Miễn, giảm giá vé, giá dịch vụ cho NKT; Xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm liên quan đến GTTC cho NKT; Ưu tiên khi mua vé, sắp xếp chỗ ngồi; Thông tin trợ giúp NKT…
Bộ cũng đẩy mạnh tuyên truyền, tăng cường cải tạo kết cấu hạ tầng, đầu tư phương tiện có hỗ trợ NKT như: Thí điểm lắp đặt thiết bị hỗ trợ NKT trên xe buýt, cải tạo hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng, đặc biệt với xe buýt…

Khai trương 3 tuyến xe buýt kiểu mẫu tại thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 1-12 vừa qua, Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng (Sở Giao thông – Vận tải TP Hồ Chí Minh), chính thức thí điểm 3 tuyến xe buýt “mẫu”,

Ngày 1-12 vừa qua, Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng (Sở Giao thông – Vận tải TP Hồ Chí Minh), chính thức thí điểm 3 tuyến xe buýt “mẫu”, được hình thành trên nhiều tiêu chí mới nhằm bước đầu cải thiện hình ảnh của hệ thống xe buýt trên địa bàn thành phố.

TP Hồ Chí Minh triển khai hoạt động 3 tuyến xe buýt kiểu mẫu.
Các tuyến xe buýt mã số 03 (Bến Thành – Thạnh Lộc) và 33 (Bến xe An Sương – Suối Tiên – ĐH Quốc gia) và 18 (Bến Thành – Chợ Hiệp Thành), được đưa vào chạy thí điểm đều thuộc HTX vận tải 19-5 quản lý.

Theo Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng thành phố, việc lựa chọn những tuyến xe nêu trên do những tuyến này đã có cơ sở về phương tiện, hệ thống bến bãi và đặc biệt có sản lượng hành khách đi lại khá cao.

Để vận hành, 3 tuyến trên đều phải đáp ứng 6 tiêu chí, trong đó chất lượng phương tiện, cung cách phục vụ trên xe, thời gian di chuyển cùng công tác đảm bảo an ninh trật tự, đều được đặt ra.

Trong 3 tuyến xe thực hiện thí điểm thì có 2 tuyến là loại phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch CNG (gồm 33 và 18). Tuyến còn lại là 03, phương tiện sử dụng dầu diesel cũng đã được thay mới với chất lượng tốt hơn.

Lái xe và tiếp viên phải giữ vệ sinh phương tiện, không tỏ thái độ phân biệt đối xử với hành khách được miễn phí đi xe buýt như: Người khuyết tật, người cao tuổi hoặc đối tượng được giảm phí (học sinh, sinh viên…). Thái độ, cung cách phục vụ của lái xe và tiếp viên trên xe nếu chưa chuẩn mực và vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

Đặc biệt tài xế, tiếp viên phải có trách nhiệm thông báo để cơ quan chức năng bắt giữ ngay những đối tượng lừa đảo, móc túi; có quyền từ chối vận chuyển hành khách gây mất trật tự trên xe, vận chuyển hàng cấm, chất dễ gây cháy nổ hoặc động vật…

Trước tình trạng ùn tắc giao thông đang rất phức tạp trên địa bàn thành phố hiện nay, Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng cho hay, lộ trình các tuyến xe đều được cập nhật trên hệ thống điện tử và trên cơ sở đó, đơn vị sẽ chủ động điều phối phù hợp.

Theo HTX vận tải 19-5, tuyến số 03 có tổng cộng 26 xe (loại xe 47 chỗ); tuyến 18 có 24 xe (loại 60 chỗ ngồi và đứng) và tuyến 33 có tổng cộng 50 xe (loại xe 68 chỗ ngồi và đứng). Tổng kinh phí đầu tư 3 tuyến xe buýt 235 tỷ đồng.

Theo ông Trần Chí Trung, Giám đốc Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng, việc thí điểm các tuyến xe nêu trên nhằm bước đầu cải thiện hình ảnh của hệ thống xe buýt thành phố. Thời gian thí điểm sẽ thực hiện trong 3 tháng, sau đó, các đơn vị liên quan sẽ đánh giá lại để cập nhật tình hình và trình UBND thành phố xem xét, ban hành quy định và tiêu chí mới cho hoạt động vận tải bằng xe buýt trên địa bàn.

Năm 2018 sẽ thí điểm phạt tù người đi bộ sai luật

Từ năm 2018, đi bộ sai luật có thể bị phạt tù - Ảnh 1.
Một phụ huynh dắt học sinh trèo qua dải phân cách để sang đường, đây là hành vi vi phạm Luật giao thông – Ảnh minh hoa
Khả năng nói trên là khi áp dụng nội dung mới của Bộ Luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 1-1-2018.
Trước đây, trên cả nước nhiều người chạy xe máy, ôtô do tránh người đi bộ sai luật đã lật xe, té xe chết, chấn thương nặng.
Tuy nhiên, đa số người đi bộ sai luật không bị xử lý hình sự; nếu hầu tòa thì mức án cũng nhẹ.
Chẳng hạn cách đây 14 năm, ở TP.HCM có một người đang đi trên cầu, băng qua đường bất ngờ khiến một thanh niên chạy xe máy thắng gấp, té xe, bị thương nặng và chết trên đường đi cấp cứu.
Tòa phạt người đi bộ 9 tháng cải tạo không giam giữ. Nhưng từ đầu năm sau, nếu người đi bộ băng qua đường sai luật, gây tai nạn, dẫn đến chết ai đó, ngoài việc hối hận dằn vặt còn sẽ bị xử tù tối đa 15 năm.
Sẽ nhiều người cho rằng họ không cố ý đi bộ sai luật, mà là do người khác ép họ. Nào là vỉa hè đã bị chiếm hết nên họ phải đi xuống lòng đường.
Nào là dải phân cách giữa đường quá dài nhưng không có cầu vượt bộ hành hoặc hầm chui, thành ra muốn sang đường phải trèo qua dải phân cách.
Nào là nhiều đoạn đường bố trí vạch sơn kẻ đường cho người đi bộ quá xa nhau khiến họ tùy tiện sang đường…
E rằng những lý do đó khi ra tòa chỉ là tình tiết giảm nhẹ mức phạt, chứ không tuyên trắng án. Nó cũng hao hao việc một số người dẫn điện bẫy chuột, bẫy trộm không may làm người đi qua ruộng, kẻ trộm bị điện giật chết.
Ra tòa, người bẫy điện nói do chuột, do trộm nhiều quá, không xua đuổi hay ngăn ngừa bằng cách bình thường được, lại thêm thiếu hiểu biết pháp luật nên phải gài điện. Tòa cân nhắc điều này, nhưng vẫn tuyên phạt từ vài năm đến hơn 10 năm tù.
Vì vậy, nếu ai đó đã quen băng qua đường khi đèn đỏ, đi ngoài sơn vạch kẻ đường, leo qua con lươn… thì hãy học cách đi bộ đúng luật.
Đầu năm sau, luật mới hiệu lực nhưng hãy học từ bây giờ vì thay đổi thói quen qua đường chỉ tiện cho mình, không cần biết có tác động xấu tới người khác hay không phải mất ít nhất 10 ngày đến hàng tháng.
Cách dễ nhất để biết đi bộ đúng luật là hỏi những người cảnh sát giao thông ở các giao lộ. Nếu không, bạn có thể xem quy định trên mạng của các đơn vị có thẩm quyền.
Đồng thời, các cơ quan hữu quan cũng nên soạn cẩm nang đi bộ đúng luật (chữ kèm hình vẽ) đưa lên mạng hoặc phát tờ rơi để người xem dễ hình dung và áp dụng.
Băng qua con lươn là sai luật
Theo quy định tại điều 32 Luật giao thông đường bộ năm 2008:
1. Người đi bộ phải đi trên hè phố, lề đường; trường hợp đường không có hè phố, lề đường thì người đi bộ phải đi sát mép đường.
2. Người đi bộ chỉ được qua đường ở những nơi có đèn tín hiệu, có vạch kẻ đường hoặc có cầu vượt, hầm dành cho người đi bộ và phải tuân thủ tín hiệu chỉ dẫn.
3. Trường hợp không có đèn tín hiệu, không có vạch kẻ đường, cầu vượt, hầm dành cho người đi bộ thì người đi bộ phải quan sát các xe đang đi tới, chỉ qua đường khi bảo đảm an toàn và chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn khi qua đường.
4. Người đi bộ không được vượt qua dải phân cách, không đu bám vào phương tiện giao thông đang chạy; khi mang vác vật cồng kềnh phải bảo đảm an toàn và không gây trở ngại cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
5. Trẻ em dưới 7 tuổi khi đi qua đường đô thị, đường thường xuyên có xe cơ giới qua lại phải có người lớn dắt; mọi người có trách nhiệm giúp đỡ trẻ em dưới 7 tuổi khi đi qua đường.

Khởi công nâng cấp- cải tạo 3,7km đường Máng Nước tại Hải Phòng

Dự án được HĐND TP Hải Phòng phê duyệt tại Quyết định 67 ngày 25/10/2016, tổng mức đầu tư 420 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố, thực hiện trong 3 năm (2017-2019). Đây là một trong những dự án trọng điểm, cấp bách của Hải Phòng trong năm 2017.

Điểm đầu của đường Máng Nước là điểm giao với tuyến tỉnh lộ 359 tại chân cầu Bính và kết thúc tại điểm giao ngã tư giữa tỉnh lộ 359, 359C ở trung tâm thị trấn Núi Đèo (qua 3 xã Tân Dương, Thủy Sơn, Thủy Đường và thị trấn Núi Đèo).

Dự án bao gồm các công trình: xây dựng 3,7km đường giao thông cấp 2; hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng hoàn chỉnh, lắp đặt biển báo, sơn vạch kẻ đường và trồng cây xanh để bảo đảm mỹ quan kiến trúc hai bên đường.

Dự án này cùng với các dự án nâng cấp mở rộng đường 359, đường từ Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Gia Minh vào Nhà máy Xi măng Hải Phòng mở rộng, nâng cấp đường tỉnh lộ 352, sẽ góp phần tạo hệ thống giao thông đồng bộ hiện đại, khắc phục tình trạng ùn tắc và giảm tải cho tuyến đường 359; từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông khu vực phía Bắc sông Cấm, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, thu hút đầu tư vào huyện Thủy Nguyên và TP Hải Phòng.

Làm gì khi gặp xe Container đi cùng chiều

Anh Bạch Hải Đường là một người có kinh nghiệm nhiều năm trong việc lái xe container đường dài và anh cũng là một thành viên trên diễn đàn ô tô lớn nhất tại Việt Nam. Trong một lần tâm sự mới đây, anh đã chia sẻ những điều cần chú ý đối với người đi xe máy để đảm bảo an toàn nhất khi lưu thông cùng đường với xe container.

Xem thêm: Đừng bao giờ đùa giỡn với xe Container

“Tôi cũng là lái xe container có vài lời dặn các bạn đi xe máy để tránh tai nạn đáng tiếc nhé vì xe máy mà va chạm với xe container mức độ sống xót rất thấp cà tôi luôn luôn dặn cả người nhà khi đi đường gặp xe container.

Chia sẻ của một thành viên Otofun

1. Không bám sát xe container

2. Không đi song song xe container

3. Khi thấy xe container lùi hay quay đầu hãy kiên nhẫn chờ một chút đừng chen lấn

4. Không đi trước đầu xe container

5. Khi trời mưa mà gặp tai nạn chỗ khúc cua khuất tầm nhìn nếu giúp gì được nạn nhân thì giúp không nên tụ tập đông không may xe container đi đến giật mình mà phanh thì nó không khác gì cái chổi lúc đó, các bạn có chạy cũng không kịp (điển hình vụ tai nạn ở cao bằng 9 người chết 2 người tàn phế do đứng tụ tập đông xem 1 vụ tai nạn khi xe container đi đến thấy đông người phanh nhưng không điều khiển được xe quét 1 cái gần chục mạng người).” anh Hải Đường chia sẻ.

Với những chia sẻ thẳng thắn trên từ cái nhìn của một người vận hành chiếc xe tải khổng lồ trên đường, những người cầm lái xe máy sẽ rút ra được những lưu ý cần thiết khi di chuyển trên đường và bắt gặp xe container. Bên cạnh đó, họ cũng sẽ có một cái nhìn khách quan hơn về người phải gánh vác trách nhiệm điều khiển một chiếc xe lớn đến như vậy.

Đừng bao giờ đùa giỡn với xe Container

Hãy biết sợ

Hãy sợ xe kéo container bằng cách tôn trọng lãnh địa của họ. Hãy xem bán kính 20m quanh mỗi chiếc xe đầu kéo – ở bất kể tốc độ nào, là vùng nguy hiểm cần thoát ra nhanh nhất có thể. Chỉ khi biết sợ, bạn mới được an toàn.

Trong nghiên cứu “Tai nạn chết người do bus và xe đầu kéo”, Ủy ban An toàn Quốc gia Mỹ chỉ ra rằng, 90% các vụ tai nạn đã có thể không xảy ra nếu người lái phản ứng nhanh hơn một giây! Tuy nhiên, một giây quý giá đó chưa bao giờ là hiện thực nên chúng ta hãy biết sợ.

Đừng bon chen với sự an toàn của chính mình. “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”.

Bị “công” đè – chuyện nhạt nhưng bi thảm

Vụ tai nạn xe đầu kéo khiến tôi nhớ chuyện một ông anh.

Quãng năm 1998, ông anh đó có chiếc Mazda 626 – tiền thân của chiếc Mazda6 bây giờ. Anh đi rất giữ xe. Anh lái luôn từ tốn. Từ tốn khiến tôi phát hoảng. Có lần đi Hải Phòng trên đường 5 (cũ), khi vượt “xe công” anh cứ điềm đạm giữ số 5 để vượt.

Bạn hãy tưởng tượng xem, xe kéo công 40 feet có tổng chiều dài 20m mà tốc độ chênh nhau đủng đỉnh 2km/h thì bao giờ mới vượt xong?

Khiếp quá, tôi bảo anh, “Anh đi quá nguy hiểm, anh ạ”. Anh điềm đạm bảo, “Thì đi đâu mà vội”.
Một năm sau, nhắc lại chuyện cũ, anh bảo – giọng điềm đạm hơn xưa và có tý phều phào vì hàm răng giả và thiếu mất mấy giẻ xương sườn – “Không phải nguy hiểm, mà đúng mình ngu thật”.

Anh bị tai nạn trong một lần vượt “xe công” trên đường 18. Chiếc Mazda 626 con cưng của anh bị vò nát như tờ giấy. Còn anh thì có nửa năm dưỡng viện.

Vụ tai nạn, về lý anh không sai. Anh xin vượt, “xe công” nhường đường. Nhưng anh vượt mãi không qua, rồi xe công đột ngột giật lái để tránh một chiếc xe đạp lao trong ngõ ra. Chiếc Mazda bị lùa vào gầm xe container và bị kéo lê đi cả trăm mét. Chuyện nhạt như bịa.

Những chuyện ngớ ngẩn như vậy không phải là độc quyền của Việt Nam ta. Ở Mỹ hàng năm đều có cỡ 5.000 vụ tai nạn chết người liên quan đến xe đầu kéo container. Trong các vụ “đấu đầu” với xe container, gần 90% lỗi là của xe con.

Nghịch lý xe con lại gây tai nạn cho xe to xuất phát từ việc tài xế không hiểu đúng về khả năng vận hành của xe container. Nguy hiểm nhất là việc xem rằng “xe công” có thể xử lý nhanh được như xe con.

Nếu cứ hiểu như thế, thì việc tạt đầu hay phanh gấp trước đầu xe container sẽ khiến tính mạng bạn trở nên mong manh như một chiếc lá khô trước gió. Vì xe container thực ra chẳng khác mấy con gấu thô kệch, rất mạnh mẽ mà cũng cực kỳ vụng về.

Hình ảnh vụ tai nạn xe container đè nát xe 4 chỗ ngày 11/4/2017 tại Nam Định.

Phanh gấp trước đầu “công” – Lá khô trước gió

Xe “công” phanh hoàn toàn không như xe con. Xe con đời mới dùng phanh đĩa thủy lực (gần như) không có độ trễ và có khả năng phanh từ 96km/h về 0 trên quãng đường dưới 40m. Siêu xe Lamborghini, Ferrari chỉ cần dưới 30m. Trong khi đó xe công dùng phanh hơi tang trống, độ trễ lớn và nếu đầy tải sẽ mất 160m để dừng hẳn từ tốc độ 96km/h.

Tuy nhiên, trong thử nghiệm thực tế ở tốc độ 88km/h, xe con cần 58m để phanh dừng hẳn; xe công mất trung bình từ 100m đến 130m – tùy điều kiện má phanh nóng hay nguội. Như vậy ở tốc độ ngang nhau, “xe công” cần quãng đường lớn gấp đôi để dừng hẳn.

Thêm nữa, tốc độ phản hồi của não bộ người lái từ khi phát hiện nguy cơ tai nạn cho đến khi đạp phanh trung bình là 1 giây rưỡi cho đến 2 giây. Có nghĩa ở tốc độ 50km/h, người lái chỉ bắt đầu phanh sau khi xe đã đi được 21m từ khi nhìn thấy bạn tạt đầu; 25m ở tốc độ 60km/h; 28m ở tốc độ 70km/h và 34m ở 80km/h.

Tức trong khoảng cách dưới 20m, nếu bạn ngã, phanh đột ngột… lái xe sẽ không có bất kỳ phản ứng gì.

Do vậy, nếu phải phanh ở tốc độ cao, hãy nhìn ngay gương hậu. Nếu bạn không chắc có được khoảng cách tương ứng 4 hay 5 thân xe (20 đến 25m), hãy nhắm mắt đưa chân về phía trước. Trừ khi phía trước là tàu hỏa, mọi sự đều nhẹ nhàng hơn bị container “dồn toa”.

Xe container treo lơ lửng trên cầu Thanh Trì trong vụ tai nạn ngày 18/3/2017.

Một giây lưỡng lự

Trọng lượng toàn tải xe “công” rất cao (50-70 tấn) khiến xe có quán tính rất lớn. Đôi khi phanh gấp, container hoặc hàng hóa trên xe có thể lao bẹp ca-bin đầu kéo. Khi đó, chính tài xế xe “công” sẽ lãnh đủ.

Một lý do nữa để lưỡng lự: Xe đầu kéo dễ đổ do trọng tâm cao và hướng chuyển động của đầu kéo và rơ-moóc lệch nhau. Nếu phanh gấp và đánh lái gấp, đầu kéo chuyển hướng nhưng lực quán tính vẫn đẩy rơ-mooc chạy thẳng. A lê hấp! Xe đi bằng sườn ngay.

Kết quả sẽ là một chiếc xe con bẹp như tờ giấy dưới container chục tấn, như vụ tai nạn thảm khốc vừa qua. Điều này có nghĩa, sau 1 giây rưỡi độ trễ của não, tài xế xe “công” có thể mất thêm 1 giây lưỡng lự: Phanh hay không phanh ? Đánh lái tránh hay không tránh ?

Chỉ có bản năng người lái khiến tài xế đạp phanh trước khi kịp suy nghĩ mới cứu được việc xe đầu kéo trèo lên xe bạn, nếu bạn phanh gấp trong khoảng 20m trước mũi xe công.

Vậy đừng bao giờ làm lái xe container giật mình bằng những cú tạt đầu hay giành đường với họ.

Luồng gió ngang và những điểm mù – sát thủ tiềm ẩn

Một nguy cơ cho tất cả mọi người tham gia giao thông, từ người đi bộ, xe máy hay ô tô là luồng gió cuốn tạo ra khi xe đầu kéo chạy qua.

Nên nhớ, từ năm 1990 các hãng ô tô đã phải đưa yếu tố gió ngang (crosswind) vào việc thiết kế xe – tức nguy cơ hiện hữu, không đùa được. Do vậy khi lưu thông trên đường, đừng bao giờ đi song song với xe công.

Với chiều dài trên 20m, xe đầu kéo có nhiều điểm mù (điểm mà tài xế không nhìn thấy) hơn xe con. Lái xe phải bao quát không gian lớn hơn rất nhiều và thậm chí lái xe còn không biết bạn có mặt ở trên đường.

Hãy luôn vượt bên trái xe đầu kéo vì xe có điểm mù ít hơn – nháy đèn pha/cos thay vì chỉ bật xi-nhan để xin  đường.Khi vượt, hãy vượt đúng nghĩa vì bạn đang trong vùng nguy hiểm. Với xe số tự động, hãy đạp hết ga, xe sẽ về 2 hay 3 số đủ lực kéo để vượt nhanh. Nếu xe số sàn, hãy về ít nhất 2 số và đạp ga quyết đoán như thể đây không phải xe mình. Bạn sẽ an toàn.

Đừng “cương” với xe đầu kéo. Hãy nhường đường ngay khi xe đầu kéo xin vượt hoặc hãy bắn vọt ngay đi ngay cả khi bạn đã ở tốc độ tối đa cho phép.

Các cụ có câu “Cây ngay không sợ chết đứng” nhưng cũng có câu “Được vạ thì má sưng”. Hãy xem được nộp phạt quá tốc độ là một cơ may, còn hơn đúng luật mà phải về đoàn tụ với ông bà sớm.

Bán kính quay của xe công rất rộng – xe con thường từ 5 đến 6m, xe công thường là 14 đến 15m, nên mỗi khi vào cua lái xe thường mở rộng lái nhất có thể ngược về hướng xe cua. Do vậy, nếu thấy xe container bật đèn rẽ trái nhưng xe cứ bám phải, đừng nghĩ họ nhầm xi-nhan, họ chuẩn bị ôm cua đúng đó.

Những điểm mù của xe tải.