World Bank sẽ đầu tư cao tốc Bắc Nam

Trong lĩnh vực đường sắt, WB cũng mong muốn tìm hiểu cách nào để có thể giúp bộ cải cách mạnh mẽ ngành Đường sắt VN cũng như tìm vốn cho các dự án đầu tư hạ tầng đường sắt.

Advertisements
Đầu giờ chiều nay (21/12), Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đã tiếp và làm việc với ông Osman Dione – Giám đốc quốc gia Ngân hàng thế giới (WB) tại Việt Nam.
Bày tỏ vui mừng được tiếp và làm việc với ông Osman Dione, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh: Cuộc gặp có mặt đầy đủ các quan chức cấp cao cũng như các cán bộ phụ trách về GTVT của WB. Điều này chứng tỏ GTVT luôn là một trong những lĩnh vực WB ưu tiên, quan tâm hàng đầu.
Tại buổi làm việc, ông Osman Dione đã đề xuất nhiều nội dung hợp tác lớn với Bộ GTVT trong thời gian tới, đầu tiên là với dự án phát triển đường cao tốc Bắc – Nam đồng thời mong sớm nhận được thư xác nhận chính thức từ Bộ GTVT để WB có thể làm việc với Quỹ đầu tư đối tác công tư, Quỹ phát triển hạ tầng toàn cầu, thu xếp vốn cho dự án.
Trong lĩnh vực đường sắt, WB cũng mong muốn tìm hiểu cách nào để có thể giúp bộ cải cách mạnh mẽ ngành Đường sắt VN cũng như tìm vốn cho các dự án đầu tư hạ tầng đường sắt.
Đánh giá cao thiện chí, tinh thần hợp tác của WB và đặc biệt là cá nhân ông Osman Dione với tư cách là Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam thời gian qua đã góp phần quan trọng giúp đất nước Việt Nam nói chung và ngành GTVT nói riêng đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, Bộ trưởng nói: Các dự án GTVT mà WB hỗ trợ Việt Nam như xây dựng, khôi phục các tuyến quốc lộ; phát triển cơ sở hạ tầng đường bộ khu vực phía Bắc, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; xây dựng đường cao tốc, giao thông nông thôn; an toàn đường bộ,… đều là những dự án có ý nghĩa hết sức quan trọng, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội, mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam.
“Bên cạnh các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, WB cũng đã ủng hộ và tác động để WB hỗ trợ Việt Nam xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách trong lĩnh vực GTVT như hệ thống phần mềm quản lý tài sản đường bộ, sửa đổi các Luật, quy định trong lĩnh vực GTVT. Đặc biệt gần đây, WB đã rất tích cực hỗ trợ Việt Nam và Bộ GTVT nghiên cứu chính sách về mô hình PPP áp dụng tại Việt Nam là mô hình rất mới mà Việt Nam còn rất thiếu kinh nghiệm” – Bộ trưởng nhấn mạnh.
Cũng mong muốn được hỗ trợ Việt Nam phát triển đường thuỷ nội địa, ông Osman Dione cho hay 2 tháng qua, ông đã liên tục có 3 lần tới đồng bằng sông Cửu Long. Hồi đầu tuần, ông cũng đã dự Hội nghị xúc tiến đầu tư của Đồng Tháp và nhận thấy hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng đường thuỷ có ý nghĩa cực kỳ quan trọng với sự phát triển của ĐBSCL.
Khẳng định ngành GTVT Việt Nam luôn coi trọng sự hỗ trợ, giúp đỡ và tư vấn hết sức hiệu quả của WB, Bộ trưởng cho biết, trong thời gian tới, Bộ GTVT sẽ triển khai 11 dự án, trong đó 8 dự án PPP, 3 dự án đầu tư công thuộc dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông.
“Trong các dự án này, vốn nhà nước sẽ được sử dụng cho công tác GPMB và một phần tại các dự án PPP. Ngoài phần vốn nhà nước và  vốn nhà đầu tư (xác nhận khi giao thầu), nhiều khả năng sẽ hình thành gói tín dụng cho dự án và kêu gọi các ngân hàng trong nước bỏ vốn vào đó. Vốn nước ngoài nếu có sẽ nằm ở phần vốn mà các nhà đầu tư nước ngoài (nếu có) tham dự đấu thầu” – Bộ trưởng cho hay.
Mặc dù vậy, Bộ trưởng cũng khẳng định rất cần vốn, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài cho các giai đoạn tiếp theo.
“Theo quy hoạch, chúng tôi sẽ phải đầu tư 8.500km đường cao tốc, trong đó đã đầu tư 1.500 km. Sắp tới đầu tư 600km. Hy vọng, WB có thể cung cấp cho chúng tôi một số gói tín dụng và chọn một số đoạn đường cao tốc đột phá trong số hơn 6.000 km cao tốc còn lại để tài trợ” – Bộ trưởng cho hay.
Về đường sắt, theo chỉ đạo của Chính phủ, cuối 2018 sẽ trình Quốc hội dự án tốc độ cao Bắc – Nam. Có 2 đoạn cần ưu đầu tư là Hà Nội – Vinh và TP.HCM – Nha Trang.
“Ngay sau khi QH thông qua dự án, chúng tôi có thể làm việc với WB, tiếp cận các nguồn vốn vay. Đề nghị WB quan tâm hỗ trợ Bộ GTVT về kỹ thuật, kinh nghiệm kêu gọi nhà đầu tư… để thực hiện 2 dự án quan trọng này”, Bộ trưởng nói.
Cuối cùng, trong lĩnh vực đường thuỷ nội địa, Bộ trưởng khẳng định nếu tạo được sự phát triển đột phá sẽ giảm tải cho vận tải đường bộ. “WB có nhiều công trình dự án đường thuỷ hợp tác với Thái Lan, Campuchia, Indonesia… là những nước có nhiều điểm tương đồng với VN do đó có rất nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Mong WB sẽ giúp nghiên cứu, đề xuất cơ chế chính sách, Bộ GTVT sẽ nghiên cứu, tiếp thu, trình Thủ tướng phê duyệt làm cơ sở tạo sự phát triển đột phá trong lĩnh vực này.
Một lần nữa cảm ơn ông Osman Dione cũng như toàn bộ cán bộ phụ trách GTVT của WB đã tham gia buổi làm việc với Bộ GTVT ngày hôm nay, Bộ trưởng hy vọng các lãnh đạo cấp cao của WB sẽ tiếp tục dành sự quan tâm và giúp đỡ ngành GTVT Việt Nam phát triển, đặc biệt là tiếp cận các nguồn vốn của WB.

Ký kết hợp tác phát triển hạ tầng giao thông giữa Việt Nam – Nhật Bản

Phát triển mô hình PPP đường bộ cao tốc và xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật hạ tầng cảng biển được quan tâm.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc  Đông và Thứ trưởng Bộ MLIT Yatsutada Ohno trao hai văn kiện hợp tác dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản và tham dự Hội nghị Tương lại Châu Á từ 4 – 8/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông – thành viên chính thức Đoàn công tác đã có các cuộc gặp, làm việc và ký kết hai văn kiện hợp tác quan trọng với lãnh đạo Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (Bộ MLIT).
Tại buổi gặp và làm việc với Thứ trưởng Bộ MLIT Masafumi Mori, hai bên cùng điểm lại những hợp tác giữa hai Bộ trong thời gian qua, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu, triển khai thí điểm các dự án đường bộ cao tốc tại Việt Nam theo mô hình đối tác công – tư (PPP) với sự hỗ trợ của các tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản. Hai Thứ trưởng đánh giá cao việc các cơ quan liên quan của hai Bộ đã thỏa thuận, thống nhất được các điều khoản của “Bản ghi nhớ giữa Bộ GTVT Việt Nam và Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản về hợp tác trong phát triển mô hình đối tác công – tư (PPP) tại các dự án đường bộ cao tốc tại Việt Nam”.

Việc ký thỏa thuận quan trọng này sẽ góp phần thúc đẩy, tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh nghiệp của hai nước tổ chức nghiên cứu, tham gia đề xuất, thí điểm triển khai các dự án đường bộ cao tốc tại Việt Nam theo mô hình PPP, trong đó có các dự án thành phần của tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam sau khi được Quốc hội, Chính phủ xem xét thông qua.
Cũng tại cuộc họp trên, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông đề xuất với Thứ trưởng Bộ MLIT Masafumi Mori về các hợp tác trong lĩnh vực đường bộ mà Nhật Bản có thế mạnh như: kỹ thuật và hệ thống quản lý cầu đường, hệ thống giao thông thông minh (ITS)…

Tại buổi gặp và làm việc với Thứ trưởng Bộ MLIT Yatsutada Ohno, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cảm ơn và đánh giá cao Bộ MLIT trong thời gian qua đã hỗ trợ Bộ GTVT triển khai các dự án hợp tác trong xây dựng, triển khai các bộ tiêu chuẩn quốc gia về cơ sở hạ tầng cảng biển. Trên cơ sở những hỗ trợ và triển khai hiệu quả đó, hai bên đã thống nhất ký kết “Bản ghi nhớ giai đoạn 2017 – 2020 giữa Bộ GTVT Việt Nam và Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản về hợp tác trong xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cho hạ tầng cảng biển của Việt Nam” làm cơ sở cho việc tiếp tục triển khai, hoàn thiện bộ tiêu chuẩn quốc gia cho hạ tầng cảng biển của Việt Nam dưới sự hỗ trợ của Bộ MLIT Nhật Bản từ năm 2014 tới nay

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã có buổi làm việc với Chủ tịch JICA Shinichi Kitaoka và Hội đàm song phương với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Tại các buổi làm việc và Hội đàm, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có những đề nghị cụ thể với Thủ tướng Shinzo Abe và Chủ tịch JICA về việc Nhật Bản xem xét, hỗ trợ Việt Nam triển khai các dự án cơ sở hạ tầng giao thông quan trọng như: đề xuất Nhật Bản tích cực hỗ trợ Việt Nam triển khai lập báo cáo tiền khả thi (Pre F/S) Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; kêu gọi Nhật Bản quan tâm, hỗ trợ nguồn vốn triển khai các dự án thành phần của tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam; đề nghị Nhật Bản hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đường sắt đô thị…Dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông và Thứ trưởng Bộ MLIT Yatsutada Ohno đã trao hai văn kiện hợp tác trên.
Đặc biệt, trong buổi Hội đàm với Thủ tướng Shinzo Abe và làm việc với Chủ tịch JICA, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đề xuất với Thủ tướng Shinzo Abe và Chính phủ Nhật Bản xem xét, hỗ trợ triển khai dự án đường cao tốc nối Thủ đô Viêng-chăn (Lào) và Thủ đô Hà Nội (Việt Nam). Phía Nhật Bản thống nhất và sẽ giao các cơ quan chuyên môn của hai nước tiến hành phối hợp nghiên cứu. Riêng về Dự án đường cao tốc Viêng-chăn – Hà Nội, phía Nhật Bản cam kết sẽ xem xét, nghiên cứu để có phương thức đầu tư phù hợp.

Việc xây dựng dự án cao tốc Bắc Nam sẽ cần một cơ chế đặc thù

Việc đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam đã trở nên cấp bách và không thể trì hoãn

211

Nhờ GPMB nhanh, thi công khẩn trương nên đường HCM qua Tây Nguyên đã rút ngắn thời gian hoàn thành 1,5 năm, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng – Ảnh: Văn Tư

Để đẩy nhanh tiến độ đầu tư dự án xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam, Bộ GTVT đề xuất Quốc hội, Chính phủ áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù trong quá trình triển khai, nhất là công tác triển khai GPMB, tái định cư.

GPMB toàn tuyến theo quy mô hoàn chỉnh

Đầu tháng 4/2017, Bộ GTVT có tờ trình (điều chỉnh, bổ sung) Thủ tướng Chính phủ về việc thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam. Theo đó, Bộ GTVT đề xuất phương án đầu tư giai đoạn I của tuyến cao tốc dài khoảng 684km với tổng mức đầu tư khoảng 140.116 tỷ đồng, trong đó, nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước khoảng 55 nghìn tỷ đồng.

Trao đổi với Báo Giao thông, ông Phạm Hữu Sơn, Tổng giám đốc Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT (TEDI) – tư vấn lập dự án cho biết, điểm đáng chú ý trong phương án đề xuất đầu tư của Bộ GTVT là việc thực hiện công tác GPMB toàn tuyến theo quy mô hoàn chỉnh. Cụ thể, tổng diện tích đất chiếm dụng khoảng 6.500ha với tổng chi phí GPMB, tái định cư khoảng 27.422 tỷ đồng.

“Hệ thống pháp luật điều chỉnh chưa hoàn thiện, còn có những bất cập cùng với tính chất mới và phức tạp của hình thức đầu tư PPP. Để có thể tiếp tục kêu gọi đầu tư, triển khai thành công dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam theo hình thức PPP và quản lý chặt chẽ, minh bạch, hiệu quả dự án trong điều kiện thực tiễn, cần thiết phải có cơ chế, chính sách đặc thù trong quá trình triển khai.”

Ông Nguyễn Viết Huy

Phó vụ trưởng Vụ Đối tác công – tư

“Theo quy định, sau khi phê duyệt thiết kế mới triển khai công tác cắm cọc GPMB. Tuy nhiên, để rút ngắn tiến độ, Bộ GTVT đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai công tác cắm cọc GPMB và triển khai công tác kiểm đếm, hoàn thiện phương án bồi thường GPMB ngay sau khi phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi”, ông Sơn nói và cho biết, thời gian dự kiến thực hiện GPMB mỗi dự án tối thiểu một năm, tương đương với thời gian lựa chọn nhà đầu tư.

Đối với công tác xây dựng khu tái định cư, theo Luật Đất đai năm 2013 và các Nghị định hướng dẫn, chỉ được ban hành quyết định thu hồi đất đai sau khi đã xây dựng khu tái định cư. Trong khi đó, việc xây dựng khu tái định cư được căn cứ vào phương án bồi thường, GPMB của dự án và được thực hiện như một dự án đầu tư xây dựng. Bên cạnh đó, việc xác định nhu cầu tái định cư tập trung và triển khai xây dựng khu tái định cư phụ thuộc rất nhiều vào mỗi tỉnh, thành.

“Để đẩy nhanh tiến độ và thuận tiện trong công tác GPMB và đảm bảo tính thống nhất cần cho phép địa phương tạm thời duyệt phương án tái định cư sau khi phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, cắm cọc GPMB, trong quá trình thực hiện cần có sự chấp thuận của Bộ GTVT và chỉ định thầu các đơn vị thực hiện liên quan đến xây dựng khu tái định cư”, ông Sơn chia sẻ.

Liên quan đến việc bồi thường do ảnh hưởng trong quá trình thi công xây dựng, ông Sơn cho biết, khi triển khai dự án mở rộng QL1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên đã gặp phải vấn đề khó khăn trong công tác GPMB là việc bồi thường cho nhà ở, công trình của người dân nằm ngoài phạm vi GPMB của dự án do ảnh hưởng trong quá trình thi công xây dựng.

“Để tháo gỡ khó khăn, Bộ GTVT đã kiến nghị Chính phủ cho phép sử dụng nguồn kinh phí GPMB của dự án để chi trả đền bù và giao UBND các tỉnh, hội đồng GPMB địa phương quyết định mức đền bù, hỗ trợ và chi trả cho người dân”, ông Sơn cho hay.

Thiếu cơ chế đặc thù dự án sẽ bị chậm

Về tiến trình đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam, ông Nguyễn Viết Huy, Phó vụ trưởng Vụ Đối tác công tư (PPP – Bộ GTVT) cho biết, việc đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam đã trở nên cấp bách và không thể trì hoãn. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Đầu tư công và pháp luật hiện hành, từ thời điểm hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đến thời điểm trình Quốc hội mất khoảng 9 tháng; Từ thời điểm Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư đến thời điểm có thể khởi công công trình tối thiểu là 35 tháng.

“Nếu không có cơ chế đặc thù cho dự án, chỉ có thể trình Quốc hội vào kỳ họp cuối năm 2017 và khởi công dự án sớm nhất vào năm 2020”, ông Huy nói và cho biết, liên quan đến cơ chế, chính sách về tài chính và hợp đồng dự án, Bộ GTVT kiến nghị Quốc hội chấp thuận sử dụng giá trúng thầu sau khi lựa chọn nhà đầu tư (trong trường hợp đấu thầu rộng rãi) làm cơ sở xác định chi phí vốn đầu tư và tính toán thời gian thu phí hoàn vốn; các cơ quan nhà nước và thanh tra, kiểm toán không xem xét đến giá trị dự toán sau khi đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Đồng thời, Bộ GTVT cũng kiến nghị Quốc hội chấp thuận Chính phủ được cung cấp các bảo lãnh riêng cho dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam gồm: Bảo lãnh doanh thu tối thiểu, cam kết chuyển đổi ngoại tệ, bảo lãnh bên thứ ba đối với trách nhiệm của Chính phủ. “Trường hợp chưa thể áp dụng với toàn bộ dự án, kiến nghị Quốc hội cho phép áp dụng đối với dự án Dầu Giây – Phan Thiết để thí điểm, từ đó tổng kết, đánh giá và xem xét, quyết định việc áp dụng ở quy mô lớn hơn”, ông Huy chia sẻ.

Bên cạnh đó, để đẩy nhanh tiến độ dự án, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép chỉ định thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật và tư vấn thẩm tra thiết kế kỹ thuật, dự toán xây dựng công trình đối với các dự án triển khai đầu tư trong giai đoạn I, trong đó chỉ định Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) thẩm tra tổng mức đầu tư và thẩm tra dự toán xây dựng công trình để nâng cao chất lượng.

Đề cập đến nguồn vốn tín dụng trong nước, ông Huy phân tích, hiện dư nợ tín dụng dài hạn của các tổ chức tín dụng trong nước đang ở mức cao, tỷ lệ huy động vốn ngắn hạn cho vay dài hạn đã ở mức giới hạn theo quy định, trong khi Ngân hàng Nhà nước có chủ trương giảm dần tỷ lệ này nên khả năng huy động nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng trong nước rất khó khăn.

“Thực tế, vừa qua, dù một số dự án khả thi về tài chính, nhưng các ngân hàng thương mại trước đây cam kết cung cấp tín dụng đã có văn bản từ chối”, ông Huy nói và cho biết, để gỡ khó khăn, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước đề xuất giải pháp tháo gỡ những vướng mắc để nhà đầu tư có thể tiếp cận vay vốn và triển khai các dự án cao tốc Bắc – Nam.

Về chính sách ưu đãi nhà đầu tư, Bộ GTVT đề xuất Chính phủ cho phép nhà đầu tư được kinh doanh các dịch vụ giá trị gia tăng dọc hai bên tuyến đường trong phạm vi GPMB của dự án. “Đối với trạm dừng nghỉ, dự án chỉ xác định phạm vi GPMB để thuận lợi trong công tác thực hiện, nhà đầu tư được kinh doanh, khai thác trong thời hạn hợp đồng dự án”, ông Huy cho hay.

Liên quan đến cơ chế, chính sách trong tổ chức thực hiện dự án, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia để chỉ đạo triển khai đầu tư dự án tuyến đường bộ cao tốc Bắc – Nam với trưởng ban là Phó Thủ tướng Chính phủ; Phó trưởng Ban thường trực là Bộ trưởng Bộ GTVT; Các phó trưởng ban là Bộ trưởng các Bộ KH&ĐT, Tài chính; Ủy viên là Thứ trưởng các bộ liên quan (KH&ĐT, Tài chính, GTVT, TN&MT, Xây dựng, Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước) và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có dự án đi qua. Đồng thời, giao Bộ GTVT là cơ quan Nhà nước có thẩm quyển ký kết và thực hiện hợp đồng dự án trên toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam…

Theo Báo giao thông